Η ατοπική δερματίτιδα ή αλλιώς έκζεμα, είναι μία νόσος του δέρματος που χαρακτηρίζεται από ξηροδερμία και περιόδους επιδείνωσης με έντονο κνησμό, ερεθισμό και εξανθήματα. Συνήθως εκδηλώνεται πριν την ηλικία των δύο ετών και βελτιώνεται με την ηλικία.
Η κληρονομικότητα είναι ένας πολύ ισχυρός προδιαθεσικός παράγοντας και τα περισσότερα παιδιά με έκζεμα έχουν συγγενείς πρώτου βαθμού με την ίδια νόσο. Τα παιδιά με έκζεμα εμφανίζουν πιο συχνά άλλες αλλεργίες και άσθμα. Δεν υπάρχει κάτι το οποίο μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της νόσου. Η σωστή ενυδάτωση και θεραπεία σε περιόδους έξαρσης είναι το κλειδί για την καλύτερη αντιμετώπιση της νόσου.
Το έκζεμα δεν προκαλείται από κάποια τροφική αλλεργία, μπορεί όμως να επιδεινωθεί. Σε περίπτωση έντονου εκζέματος που δεν ανταποκρίνεται στην φαρμακευτική αγωγή συνιστάται διερεύνηση για τυχόν συνύπαρξη τροφικής αλλεργίας. Οι πιο συχνές αλλεργίες που επιδεινώνουν το έκζεμα είναι η αλλεργία στην πρωτεΐνη του γάλακτος αγελάδος και στο αυγό.
Με το ατομικό αναμνηστικό, την κλινική εξέταση και τη διενέργεια αλλεργικών τεστ, όταν αυτό κριθεί απαραίτητο, παρέχονται πληροφορίες και οδηγίες για την ορθή αντιμετώπιση της νόσου.